Vance: Savaşın bitmesi için İran uranyum kapasitesini azaltmalı

Vance, pazartesi günü Alaska’daki seçim programı sonrasında verdiği röportajda, Washington’ın yeni bir anlaşma karşılığında somut değişiklik beklediğini söyledi. ABD Başkan Yardımcısı özellikle İran’ın yüzde 60 seviyesinde zenginleştirilmiş uranyum üretmesini gündeme getirerek, nükleer silah geliştirme amacı bulunmadığını savunan Tahran’ın bu düzeyde yakıta neden ihtiyaç duyduğunu açıklaması gerektiğini ifade etti. ABD, İran’ın nükleer silah sahibi olamayacağı yönündeki tutumunu, mevcut kapasitenin azaltılması talebiyle daha somut bir müzakere şartına bağlıyor.

Washington’ın beklentisi, İran’ın yüksek seviyede zenginleştirilmiş uranyum üretimini ve genel zenginleştirme kapasitesini azaltması. Tahran ise nükleer programının barışçıl olduğunu savunuyor ve uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceğini belirtiyor. İran, yaptırımlar ile Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik düzenlemeleri çözülmeden nükleer alanda geniş kapsamlı taviz vermeye sıcak bakmıyor.

İran’ın eylül sonunda sunduğu teklifte ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve petrol yaptırımlarından vazgeçilmesi karşılığında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması öngörülüyordu. Anlaşmanın ardından yedi gün içinde çatışmaların sona ermesi ve geçişlerin başlaması planlanmıştı; ancak Trump öneriyi kabul etmedi. Taraflar görüşmeleri tamamen kesmese de adımların kapsamı ve sıralaması konusunda uzlaşma sağlanamadı. Vance ayrıca Washington’ın Tahran adına nihai kararı kimin verdiği konusunda tam netliğe sahip olmadığını söyledi.

Savaşın uzaması ekonomik maliyeti de artırıyor. ABD Kongre Bütçe Ofisi, İran’la yürütülen askeri operasyonların Savunma Bakanlığı’na maliyetinin 1 Ağustos itibarıyla yaklaşık 38 milyar dolara ulaştığını hesapladı. Çatışmanın düşük yoğunlukta sürmesi halinde her ek ay için yaklaşık 2 milyar dolar, temmuz ayındaki yoğunluğun tekrarlanması durumunda ise yaklaşık 3 milyar dolar ilave maliyet öngörülüyor. Hürmüz’deki geçişlerin aksaması petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükseltirken, Türkiye açısından enerji ithalat faturası, akaryakıt fiyatları ve enflasyon riskini artırıyor.

Kaynak: Dünya